Pamutkta Tütün Thripsi

(Thrips tabaci L.)
Zararlı
Örnekleme Zamanı
Temel gelişme dönemi
Örnekleme Yöntemi
50 dekara kadar olan pamuk tarlası bir ünite kabul edilir. Tarla iki ayrı yönden gezilerek en az 100 bitki kontrol edilir.
İndirilebilir Ekler
İndirmeyi Başlat

Tanımı, Yaşayışı ve Zarar Şekli

Erginleri 0,8-0,9 mm uzunluğunda oldukça küçük böcekler olan tripslerde gözler oldukça belirgindir. Vücutları ince, uzun ve silindir şeklindedir. Renkleri yazlık formlarda açık sarı, kışlık formlarda ise biraz daha koyudur. Kanat kenarları kirpik şeklinde ve saçaklıdır.

Yumurtalar yaprakların alt yüzeyine teker teker veya gruplar halinde ve doku içerisine bırakılır. Bu nedenle yumurtaların gözle görülmesi mümkün değildir.

Yumurtaların açılma süresi sıcaklığa bağlı olarak ortalama 4-5 gündür. Larva ergine çok benzer, ancak erginden farklı olarak kanatsızdır. Büyüklükleri 0,9 mm.’den küçük olan larvalar, birinci dönemde beyaz, ikinci dönemde ise açık sarı renktedir. Zararlı iki larva, prepupa ve pupa dönemi geçirerek ergin olur. Tütün thripsi toprakta pupa olur. Yılda 4-6 döl verir.

Zararlının yaşam süresi ile sıcaklık arasında negatif bir ilişki vardır. Yani sıcaklık arttıkça zararlının yaşam döngü süresi azalır ve çok daha fazla sayıda döl verir. Tütün thripsi’nin yumurtadan ergin oluncaya kadar olan süre 25 ºC’de 9 gündür. Thripsler kışı ergin halde çeşitli bitkiler üzerinde geçirirler. Sıcaklıkların artmasıyla birlikte şubat ve mart ayında yabancı otlarda görülmeye başlarlar. Daha sonra bu bitkilerin kuruması ile birlikte kültür bitkilerine ve pamuğa geçerler. Zararlı nemli ortamlardan daha çok kuru ortamları sever ve ilkbaharın kurak geçtiği yıllarda yoğunlukları oldukça yüksek olur ve zararı artar.

Erken dönemdeki zararı önemlidir. Bitkide yaprakların alt yüzünde beslenir. Ergin ve larvaları pamuk bitkilerinin yaprak ve saplarını ağız parçaları ile zedeleyerek öz suyunu emerler. Bitkide zararlının beslendiği yerler bir süre sonra gümüşi bir renk alır (Şekil 14-a). Yoğun bulaşmalarda pamuk fidelerinin yaprakları kıvrılır, esmerleşir ve dökülür (Şekil 14-b). Bitkinin büyüme noktasının zarar görmesi halinde çatal bitki meydana gelir. Zarar gören bitkinin alt kısımlarındaki meyve dallarında azalmalar meydana gelerek verimde düşüşe neden olur. Ayrıca yoğun zararda hasatta gecikmeler meydana gelir.

Tütün thripsi’nin yapraklarda gümüşlenme ve yapraklarda deformasyon zararı
Şekil 14. Tütün thripsi’nin a) Yapraklarda gümüşlenme b) Yapraklarda deformasyon zararı

Doğal Düşmanları

Tütün thripsi’nin etkili pek çok doğal düşmanı bulunmaktadır. Doğal düşmanlar zararlının popülasyonunu düşürmede etkilidir. Orius türleri en etkili doğal düşmanlarındandır. (Şekil 15. a-b).

Ülkemizde tespit edilen doğal düşmanlar aşağıda verilmiştir.

Predatörler

  • Orius albidipennis (Reut.) Hem.:Anthocoridae
  • O. niger (W.) Hem.:Anthocoridae
  • O. horvathi (Reut.) Hem.:Anthocoridae
  • Aeolothrips intermedius Bagn Thy.: Aeolothripidae
  • Chrysoperla carnea Steph. Neu.:Chrysopidae
  • Deraeocoris spp. Hem.: Miridae
  • Geocoris spp. Hem.: Lygaeidae
  • Nabis spp. Hem.: Nabidae
  • Scymnus spp. Col.:Coccinellidae

Parazitoidler

Thripoctenus spp. Hym.: Eulophidae

tütün thrisplerinin doğal düşmanları
Şekil 15. Orius sp.’nin a) Ergini b) Nimfleri

Pamutkta Tütün Thripsinin Mücadelesi

Kültürel Mücadele

Tütüntripsi, pamuğun dışında özellikle de buğday ve arpa başta olmak üzere tütün, soğan, sarımsak, çeşitli sebze, yerfıstığı ve pancar gibi birçok bitkilerde de bulunmaktadır. Bu nedenle bu bitkilerin pamuk aralarına ekim ve dikimlerinin yapılmaması veya pamuk tarlalarının diğer konukçu bitki tarlalarına uzak olması gerekmektedir.

Ayrıca;

  • Zararlının yoğun olarak sorun olduğu yerlerde erken ekimden kaçınırken, yaprakları tüysüz erkenci çeşitler tercih edilebilir.
  • Thripsin sorun olduğu tarlalarda seyreltme işlemi erken yapılmamalıdır.

Biyolojik Mücadele

Uygulanan bir biyolojik mücadele yöntemi bulunmamaktadır.

Kimyasal Mücadele

Ege ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi pamuk alanlarında erken dönemde zararlı olan tütüntripsine karşı gerekli olmadıkça ilaçlı mücadele yapılmamalıdır. Kurak geçen ilkbahar aylarında pamuk fidelerinin çıkışından itibaren kontrollere başlanmalıdır.

Yoğun doğal düşman popülasyonunun görülmesi halinde ilaçlama yapılmamalıdır. Pamuk fideleri 1-3 gerçek yapraklı oldukları dönemde iken zararlı popülasyonu, yaprak başına 1 adet (larva+ergin) düzeyine geldiğinde kimyasal mücadelesi yapılmalıdır. Tütüntripsinin kimyasal mücadelesinde kullanılan ilaçlar ve dozları Ek 4’te yer almaktadır.

Pamutkta Tütün Thripsi İçin Önerilen İlaçlar

Aktif madde adı ve oranı Formülasyon Tipi Doz (100l su) Son ilaçlama ile hasat arası süre (gün) Etki mekanizması*
Güvenli olarak tavsiye edilen ilaçlar
Kontrollü olarak tavsiye edilen ilaçlar
Geçici olarak tavsiye edilen ilaçlar
Imidacloprid 210 g/l + Beta – Cyfluthrin 90 g/l OD 20 ml / da nimf-ergin 14 4A;3
Ek4 - Tütün Thrispi mücadelesinde kullanılan ilaçlar ve dozları - * Pestisitlere karşı direnç gelişimini azaltmak için birbiri ardına yapılacak uygulamalarda etki mekanizması sütununda yer alan farklı harf ya da rakama sahip aktif maddelerin seçilmesine özen gösterilmelidir.

Bitki Koruma Ürünleri

Instagramda aramıza katıl!

Gün aşırı paylaştığımız içeriklerimizle Instagram’da üreticileri bir araya getirdiğimiz bir topluluk oluşturuyoruz. Sen de katıl!

SİZDEN GELENLER
ÖĞRETİCİ İÇERİKLER
YARIŞMALAR
KATILMAK İSTİYORUM

Kaynaklar

Bu makale, T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI’ndan alınmıştır. İçerikte hiçbir değişiklik yapılmamıştır.

Orijinal Makale

Dr. Okan ÖZGÜR, Uzm. Halil DÜNDAR, Uzm. Sedat EREN, Dr. Hale GÜNAÇTI, Dr. Yasemin SABAHOĞLU, Uzm. Seher TANYOLAÇ, Uzm. Hilmi TORUN, Dr. Nursen ÜSTÜN, Dr. Abdullah YILMAZ (2017). Pamuk Entegre Mücadele Teknik Talimatı. Ankara: T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI

Bitki Koruma Ürünleri

PAYLAŞ
PAYLAŞ