Ana Sayfa
Zirai Mücadele Kütüphanesi
Meyvelerde Kahverengi Çürüklük ve Gövde Zamklanması

Meyvelerde Kahverengi Çürüklük ve Gövde Zamklanması

[Phytophthora citrophthora (Smith and Smith) Leonian]
Hastalık
Örnekleme Zamanı
Ekim-Mart
Örnekleme Yöntemi
Gözle inceleme ve laboratuvar testleri
İndirilebilir Ekler
İndirmeyi Başlat

Etmenin tanımı, yaşayışı ve hastalık belirtileri

Hastalık etmeni toprak kökenli bir fungustur. Miselyum renksiz ve bölmesizdir. Sporangiumlar genelde küresel, yumurta, armut, elips veya limon şeklinde, sarımsıkahverengi ve papillalıdır. Sporangium içinde 5-40 adet hareketli zoospor bulunur.

Meyve enfeksiyonları ağaçların alt dallarındaki meyvelere, yağmurla sıçrayan zoosporlar tarafından gerçekleştirilir. Ancak rüzgarla karışık yağmurlu günlerde zoosporlar ağacın üst kısımlarındaki meyvelere de ulaşabilir.

Fungus, meyvede yaraya gereksinim duymadan da penetrasyon yapabilir. Meyve yüzeyinde yaranın bulunması inkübasyon süresinin kısalmasına neden olur. Meyvelerde enfeksiyondan 5-8 gün sonra belirtiler oluşur. Penetrasyon için köklerin veya kök boğazının çeşitli nedenlerle yaralanması gereklidir. Zayıf ağaçlarda lentisellerden ve kabuktan da giriş olabilir. Etmen, 5-32°C’de gelişebilmekte ve 24- 28°C sıcaklıklarda optimum gelişme göstermektedir.

Phytophthora citrophthora’nın meyvede neden olduğu kahverengi çürüklük
Şekil 119. Phytophthora citrophthora’nın meyvede neden olduğu kahverengi çürüklük

Hastalanan meyvelerde kahverengi lekeler oluşur ve meyve zamanla derimsi bir görünüm kazanır. Ağaç üzerinde çürüyen meyveler dökülür. Çürümüş meyvelerin kendine
özgü bir kokusu vardır ve nemli havalarda bu meyveler üzerinde etmenin miselyumundan oluşan bir küf tabakası görülür (Şekil 119).Enfeksiyondan sonra inkübasyon süresi içinde hasat edilen meyveler depolandıklarında, önce sarımsı-kahverengi lekeler daha sonra bu lekeler üzerinde beyaz renkli bir fungal örtü oluşur. Çok yağışlı bölgelerde, yapraklarda ıslak, koyu renkli alanlar gelişir ve hastalığı ilerleyen dönemlerinde yapraklar olgunlaşmadan dökülür, bazen ağaçlar tamamen yapraksız kalır.

Etmenin gövde ve kalın dallarında gelişen enfeksiyonlar daha çok aşı yerinin üzerinde, gövde kabuğunda zamk akıntısı oluşturan büyük yaralar meydana getirir (Şekil 120a). Lekeli kabuk dokusu zamanla kararır ve çatlar. Lekeli kabuk dokusunun altındaki odun dokusunda fungus gelişmez ancak odun dokusunun rengi kahverengileşir.

Turunçgillerde hasat gecikirse hastalıktan dolayı meyve kayıpları artar. Özellikle genç limon ağaçlarında Phytophthora hastalığının meydana getirdiği yara gövdeyi tamamen sararsa ağacın ölümüne neden olur (Şekil 120b).

Hastalık tüm turunçgil yetiştirilen bölgelerde görülmekle beraber, özellikle Akdeniz Bölgesinde yaygındır.

P. citrophthora çok geniş bir konukçu dizisine sahip olup, limon, mandarin, portakal, altıntop, turunç, kaba limon ve ağaç kavunu önemli konukçularındandır.

Şekil 120.a) Phytophthora citrohthora’nın gövde ve kalın dalda meydana getirdiği zamk akıntısı b) Phytophthora citrophthora nedeniyle yaprakları dökülmüş ağaç.

Turunçgil Meyvelerinde Kahverengi Çürüklük ve Gövde Zamklanması Mücadelesi

Kültürel Önlemler

  • Taban suyunun yüksek olduğu arazilerde turunçgil bahçesi tesis edilmemelidir. Bu tip arazilerde bahçe kurulmuş ise, toprak drenajı yapılarak taban suyu seviyesi düşürülmelidir.
  • Bahçelerde özellikle ağaç altlarındaki yabancı ot ve diğer bitki artıkları temizlenmelidir ve ara tarımı yapılmamalıdır.
  • Fidanlar derin dikilmemeli, aşı yerleri toprak üstünden en az 20 cm yukarıda bırakılmalıdır.
  • Özellikle limonlarda meyve enfeksiyonlarını önlemek için hasat sonbaharda yağmurlardan önce tamamlanmalıdır.
  • Ağaçların kalın dal ve gövdelerinin değişik nedenlerle yaralanmasından kaçınılmalıdır. Yara yeri oluşur ise aşı macunu ile kapatılmalıdır.
  • Kök boğazı enfeksiyonları görülürse ilkbahar aylarında kök boğazı açılmalı, güneşlendirilmeli ve havalandırılmalıdır.
  • Salma sulama yerine damla sulama tercih edilmeli, suyun kök boğazına değmesi engellenmelidir.
  • Ağaçların taç izdüşümlerinde köklerin yaralanmasına neden olacak toprak işlemelerinden kaçınılmalıdır.

Kimyasal Mücadele

Meyve enfeksiyonlarına karşı:

1. İlaçlama: Sonbaharda yağışlar başlamadan önce yapılmalıdır.
2. İlaçlama: Havalar yağışlı giderse 1. ilaçlamadan 15 gün sonra yapılmalıdır.

Gövde ve kökboğazı enfeksiyonlarına karşı:

Gövde veya kök boğazı enfeksiyonlarında bir uygulama yapılır. Yara yerindeki kabuk temiz bir bıçak ile tamamen temizlenmeli ve özellikle ağaç tacının 1–1,5 metre yüksekliğe kadar olan kısımları iyice ilaçlanmalıdır. Hastalığın mücadelesinde kullanılacak bitki koruma ürünleri aşağıda verilmiştir.

Turunçgil Meyvelerinde Kahverengi Çürüklük ve Gövde Zamklanması İçin Kullanılabilecek İlaçlar

Etkili madde adı ve oranı(%) Formülasyon tipi Doz (100 litre suya) Son ilaçlama ile hasat arası süre (gün) Etki mekanizması*
Güvenli olarak tavsiye edilen ilaçlar
Fosetyl-AL % 80 WP/WG 200-300 g (yeşil aksam ilaçlaması) 15 33
Fosetyl-AL % 80 WP/WG 300 g (hasat sonu meyvelerin daldırılması) 15 33
% Thiophanate methyl WP 60 g 3 1
Geçici olarak tavsiye edilen ilaçlar
Bakır sülfat %25 WP+Sönmüş kireç(%2)** Suda çözünen kristal 2 kg + 2 kg (gövde ve kalın dal enfeksiyonu) 21 M1
Bakır sülfat %25 WP+Sönmüş kireç(%1) Suda çözünen kristal** 1 kg + 1 kg (meyve enfeksiyonu) 21 M1
EK5 - Turunçgil Meyvelerinde Kahverengi Çürüklük ve Gövde Zamklanması için kullanılabilecek ilaçlar. *Pestisitlere karşı direnç gelişimini azaltmak için birbiri ardına yapılacak uygulamalarda etki mekanizması sütununda yer alan farklı harf ya da rakama sahip aktif maddelerin seçilmesine özen gösterilmelidir. Bordo bulamacı gövde ve dal ilaçlamalarında badana şeklinde, meyve enfeksiyonlarında sonbaharda yeşil aksam ilaçlaması şeklinde uygulanır.

Bitki Koruma Ürünleri

Instagramda aramıza katıl!

Gün aşırı paylaştığımız içeriklerimizle Instagram’da üreticileri bir araya getirdiğimiz bir topluluk oluşturuyoruz. Sen de katıl!

SİZDEN GELENLER
ÖĞRETİCİ İÇERİKLER
YARIŞMALAR
KATILMAK İSTİYORUM

Kaynaklar

Bu makale, T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI’ndan alınmıştır. İçerikte hiçbir değişiklik yapılmamıştır.

Orijinal Makale

Ali ÖZTOP, Dr. Abdullah YILMAZ, Dr. Mehmet KARACAOĞLU,Dr. Adalet HAZIR, Dr. Melike YURTMEN, Ali KARATAŞ, Dr. Münevver KODAN, Bengi TOPKAYA KÜTÜK, Nuri ARI, Bilgin GÜVEN, Dr. Öncül K. CANER, Dr. Ercan CANIHOŞ, Selda ÇALIŞKAN, Fatih TOLGA, Dr. Serdar EYMİRLİ, İlker KURBETLİ, Dr. Yasemin SABAHOĞLU (2017). Turunçgil Entegre Mücadele Teknik Talimatı. Ankara: T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI

Bitki Koruma Ürünleri

PAYLAŞ
PAYLAŞ