Örtüaltı Sebze Yetiştiriciliğinde Örnekleme ve Kontrol Yöntemleri

Örtüaltı sebze üretiminde zirai mücadele kapsamında zararlılar, hastalıklar ve besin maddesi noksanlıkları için örnekleme zamanı ve kontrol yöntemleri mücadelenin verimliliği açısından önem arz eder.

Örtüaltı sebze üretiminde zirai mücadele kapsamında zararlılar, hastalıklar ve besin maddesi noksanlıkları için örnekleme zamanı ve kontrol yöntemleri mücadelenin verimliliği açısından önem arz eder.

Bu içerik, Örtüaltı Sebzecilik zirai mücadelesinin bir parçasıdır. Bu kategorideki tüm mücadele yöntemlerini ulaşmak için buraya tıklayabilirsiniz.

1) Zararlılar ve doğal düşmanlar

Örtüaltı sebze yetiştiriciliğinde bütün zararlılar ile yararlıların sayımlarında yapılacak örneklemenin seradaki mevcut populasyonu temsil etmesi gerekir. Bu nedenle her zararlı için örnek alma şekli, örnek sayısı ve örnek alma zamanı önem taşımaktadır.Örtüaltı sebze yetiştiriciliğinde örneklemeler haftada bir kez yapılmalı ancak dölsüresi kısa olan, hızlı çoğalan zararlılarda (beyazsinekler, yaprakbitleri gibi) bu aralıkdaha kısa (3-4 gün) tutulmalıdır.

Ayrıca ekonomik zarar eşiğine yaklaşıldığında da örnekleme aralığı kısaltılabilir.Gözle zorlukla görülebilen zararlılarda (beyazsinekler, yaprak galeri sinekleri,yaprakbitleri, tripsler, kırmızı örümcekler ile diğer akarlar) sayım, yardımcı araçlar(lup, steoroskobik mikroskop vs.) kullanılarak yapılmalıdır. Bu amaçla örneklemede seralarda 1 da alandan en az 30 adet bitki seçilir. Her bitkinin alt, orta ve üst yapraklarından birer adet alınır ve sayım yapılarak yaprak başına zararlı hesap edilir.

Yeşilkurt, Pamuk yaprakkurdu ve Piskokulu yeşilböcek için, seçilen 30 bitkinin çiçek,yaprak, sap, meyve ve sürgünleri incelenerek seradaki varlığı araştırılır. Yeşilkurt için bulaşık meyve oranı; Pamuk yaprakkurdu ve Piskokulu yeşilböcek için bitki başınadüşen birey sayısı belirlenir. Domates güvesi için en az 100 bitki kontrol edilerek, bitkinin yaprak, sap, meyve ve sürgünlerinde, yumurta ve larva aranır.

Çiçek thripsleri için ayrıca çiçeklerde de sayım yapılır. Bunun için seçilen 30 bitkininikişer çiçeği beyaz zemin üzerine silkelenerek zararlı bireyin bu zemin üzerine dökülmesi sağlanır. Çiçek başına düşen ortalama birey hesaplanır.

Bu yöntemin dışında özellikle beyazsineklerin, trips, yaprakbiti ve yaprak galerisinekleri ergin çıkış zamanlarının ve popülasyon gelişmelerinin izlenmesinde seraya 50-100m² ye 1 adet olacak şekilde bitkinin 10-15 cm üzerinden asılan görsel yapışkan tuzaklar kullanılmaktadır. Her örnekleme sonunda elde edilen sayım sonuçları,sürvey çizelgelerine işlenmelidir.Doğal düşmanların örnekleme yönteminde ise; sera içerisinde homojen olarak seçilen 1 da alan için en az 30 adet bitkinin üst, orta ve alttan birer yaprak olmak üzere toplam üç yaprakta bulunan yararlılar sayılır.

Doğal düşmanlardan, Heteroptera takımına bağlı türlerin ergin ve nimfleri;Coleoptera türlerinin ergin, yumurta, larva ve pupası; Syrphidae türlerinin yumurtave larvası; Chrysopidae türlerinin ergin, yumurta ve larvası; Thripidae türlerinin erginleri sayılır.Acarina takımına ait yararlı türler ise, zararlıları örneklemek üzere alınan yapraklardasayılır. Laboratuvarda yaprakların incelenmesi sırasında predatör akar türler sayılarak kaydedilir. Yapılan sayımlar sonucunda doğal düşmanların yaprak başına yoğunluğu hesaplanarak yazılır.

Laboratuvarda yapılan sayımlar sonunda yaprakbitinin, beyazsinek ve yaprak galerisineğinin canlı ve parazitoitli bireyleri sayılarak yüzde parazitleme oranı bulunur.

Nematodlar için toprak ve bitki örneği alma yöntemi; bir dekara kadar olan alan birbirim kabul edilmelidir. Birim alan içinde zikzak çizilerek 30 ayrı noktadan 0-30 cmderinlikten toprak sondası ve kürek yardımıyla toprak örneği alınmalıdır. Ayrıca söz konusu alanlardan belirti gösteren bitkilerden özellikle urlu kök örnekleri alınarak polietilen torbalara konulur ve etiketlenir. Alınan toprak örnekleri paçal yapılarak 1kg ayrılır.

Torba içine konulan toprak örneği etiketlenir ve bir an önce en yakın nematoloji laboratuvarına ulaştırılır. Etiketler açık ve okunaklı bir şekilde kurşun kalemle veya suda ıslandığında mürekkebi dağılmayacak bir kalemle yazılarak torbanın içine ve dış kısmına olmak üzere ayrı ayrı bağlanır. Alınan toprak örnekleri doğrudan güneş ışığına, aşırı sıcak ve soğuğa maruz bırakılmadan, buz kutusu içinde saklanmalıdır.Toprak örneklerinin ilgili nematoloji laboratuvarına aynı gün gönderilememesi durumunda + 4°C soğutucuda rutubetini kaybetmeyecek şekilde muhafaza edilerken fazla 5 gün içinde ulaştırılmalıdır.

Önerilen Ürünler

Önerilen Ürünler

Ürünlere Göz At

No items found.

2) Hastalıklar

Hastalıklı bitkiler, fide döneminden itibaren kontrol edilir. Serada bitkiler genel olarak gözden geçirilerek; aralarında solgunluk, gelişmede gerilik, kuruma ve deformasyon belirtileri gösteren bitkiler aranır. Bu belirtileri gösteren bitkilerin özellikle kök, kök boğazı ve gövdedeki iletim demetlerinde renk değişikliği ve siyahlaşma olup olmadığına bakılır. Ayrıca bitkiler sağlıklı görülse dahi, tesadüfi olarak fazla sayıda seçilen bitkinin kök boğazı, gövde, yaprak, sürgün, çiçek ve meyveleri incelenerek; yanıklık, leke, sararma, kuruma, deformasyon, renk değişiklikleri, akıntı ve fungal örtü olup olmadığına bakılır.

Bu şekilde belirti gösteren bitki kısımları alınarak nedeni araştırılır ve gerek duyuluyorsa laboratuvar testleri yapılır.

Bakteriyel hastalıkların belirtileri yönünden bitkinin tüm yeşil aksamı gözle kontrol edilir. Hastalık şüphesi bulunan bitkilerden örnek alınarak etiketlenir ve en kısa sürede analiz edilmek üzere ilgili araştırma enstitüsüne gönderilir. Tamamen kurumuş ve çürümüş olan bitkiler analiz için uygun olmadığından, hasta-sağlam dokuları bir arada bulunduran örneklerin bozulmayacak şekilde gönderilmesine dikkat edilmelidir.

Virüs hastalıkları ile ilgili olarak, bitkilerden yaprak, çiçek, meyve ve sürgünlerindeki belirtilere göre gözlemler yapılır. Virüs şüphesi uyandıran bitkiler ve jetasyon döneminin başlangıcından ortalarına kadar, toplanıp, etiketlenerek, örnekler bozulmayacak şekilde (+ 4°C’de) en kısa zamanda ilgili enstitü laboratuarına gönderilir.

3) Bitki Besin Elementleri Noksanlıkları

Örtüaltı sebze yetiştiriciliğinde dengeli beslenmeye esas olmak ve gizli noksanlıkları belirlemek amacı ile yaprak ve toprak örneklemeleri yapılmalıdır.

Yaprak örneklemesi yaparken; domates, hıyar, biber, patlıcan, marul gibi örtüaltında yetiştirilen sebzelerde büyüme noktasına en yakın konumda bulunan gelişmesini tamamlamış normal iriliğini almış yapraklar toplanmalıdır.

Örnekleme yaparken her bitkiden 1-2 yaprak olmak üzere domates, hıyar ve patlıcanda 25-50 yaprak; biberde 50-100 yaprak, marulda 10-25 yaprak alınmalıdır.Yaprak örneği alırken, örnekleme zamanı da önemlidir. Domateste birinci döldeki meyveler ceviz iriliğini aldığında; hıyar, biber, patlıcanda ilk meyveler belirgin olarak görüldüğünde örnek alımı başlar, gelişme döneminin ortalarına kadar devam edebilir.

Toprak örnekleri ise dikimden en az bir ay önce alınmalıdır. Örnek almak için serada M veya N şeklinde dolaşarak 8-10 nokta işaretlenir. Her noktada 0-25cm derinliğinde V şeklinde çukur açılır. Bu çukurun bir kenarından 3-4cm kalınlığında bir toprak dilimi alınır. Her noktadan alınan topraklar karıştırılır, taş ve bitki artıkları ayıklanır ve yaklaşık 1kg örnek laboratuvara gönderilir. Toprak örnekleri toprak burgusu yardımıyla da alınabilir. Dikimden sonra ise damla sulama sistemi olan seralarda damlatıcıların altından ve iki damlatıcı arasından eşit sayıda olmak üzere8-10 yerden toprak örnekleri alınır ve karıştırılır

Instagramda aramıza katıl!

Gün aşırı paylaştığımız içeriklerimizle Instagram’da üreticileri bir araya getirdiğimiz bir topluluk oluşturuyoruz. Sen de katıl!

SİZDEN GELENLER
ÖĞRETİCİ İÇERİKLER
YARIŞMALAR
KATILMAK İSTİYORUM
Kaynaklar

Bu makale, T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI’ndan alınmıştır. İçerikte hiçbir değişiklik yapılmamıştır.

Orijinal Makale

Doç. Dr. Seral YÜCEL, Dr. Tülin KILIÇ, Dr. Nursen ÜSTÜN, Dr.Pervin ERDOĞAN, Dr.Nilüfer YILDIZ, Dr. Emine TOPUZ, Dr.Tijen TAŞKIN, Dr. Melike YURTMEN, Dr.Ayşe AŞKIN, Sabriye ÖZDEMİR, Dr.Mehmet KARACAOĞLU, Dr. Adem ÖZARSLANDAN, Dr.Cevdet ÖZKAN, Dr.Abdullah YILMAZ, Dr. Öncül K. CANER, Dr. Eda AKSOY (2017). Örtüaltı Entegre Mücadele Teknik Talimatı. Ankara: T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI

Bu yazıya yorum yap.

Önerilen Ürünler

Önerilen Ürünler

Önerilen Ürünler

No items found.

Bunu okuyanlar bunları da okudu...

PAYLAŞ
PAYLAŞ