Turunçgil Dal Yanıklığı

(Penicillium digitatum (Pers.) Sacc.) & (Penicillium italicum Wehmer)
Hastalık
Örnekleme Zamanı
Nisan- Ekim
Örnekleme Yöntemi
Gözle inceleme ve laboratuvar testleri
İndirilebilir Ekler
İndirmeyi Başlat

Etmenin tanımı, yaşayışı ve hastalık belirtileri

Hastalık etmeni bakteri, nemli ve serin havalarda gelişebilmekte olup, gelişme sıcaklığı optimum 28-30°C, maksimum 35°C ve minimum 1°C’dir. Bu nedenle enfeksiyonlarını, mart-nisan aylarında, yaprak saplarında ve genç sürgünlerde yapar. Sıcak ve kurak aylarda pasif duruma geçer. Limon, portakal ve mandarinde hastalığın ilk belirtileri, sürgün ve yaprak yanıklığı biçimindedir. Genç sürgünlerin yaprak sapı siyahlaşır, yaprak zamanla kurur ve orta damar boyunca kıvrılarak aşağı doğru sarkar (Şekil 127a). Hastalık, genç sürgünlerde soğuktan yanmış gibi zarar yapar. Sürgünler kısa zamanda çıplaklaşır ve kurur.

Hastalığın ilerlemiş halinde, siyahlık yaprak sapından dala geçerek dal boyunca oval siyah lekeler meydana getirir (Şekil 128b). Yaprak sapı dal üzerinde kalacak şekilde yaprak düşer ve zamanla lekeler kızıl kahverengiye döner. İleriki dönemlerde sürgün üzerinde kalan yaprak sapı da düşebilir. Eski lekeler, çatlayarak kabuk şeklinde daldan ayrılır. Bakteri, rüzgarın sürüklediği yağmur suları ile kolayca taşınıp yayılır.

Limon, portakal, mandarin önemli konukçularıdır. Ayrıca leylak, karakavak, kayısı, dişbudak, fasulye, armut, şeftali, erik, meşe, gül, darı, söğüt, yonca, badem, ceviz, domates, zakkum, bakla ve mısır konukçuları arasındadır.

Şekil 127. a) Turunçgil dal yanıklığı hastalığının yaprak ve yaprak sapındaki belirtisi b) Turunçgil dal yanıklığı hastalığının sürgünde oluşturduğu yanıklık

Turunçgil Dal Yanıklığı Mücadelesi

Kültürel Önlemler

  • Bahçe tesisinde hastalıktan ari, sertifikalı fidanlar kullanılmalı,
  • Yeni dal ve sürgünlerin kış mevsimine, olgunlaşmış ve odunlaşmış olarak girmesi için sulama, gübreleme ve budama işlemleri zamanında yapılmalı,
  • Turunçgil bahçeleri hakim rüzgarlara karşı rüzgar kıran ağaçlar yardımıyla korunmalı,
  • Fazla su tutan topraklarda drenaj kanalları açılmalı,
  • Hastalıktan zarar görmüş dallar, mümkün ise hava sıcaklığının yüksek olduğu yaz aylarında, bulaşık alanın 20-25 cm altından kesilerek yakılmalı,
  • Budamada kullanılan aletler her seferinde %10’luk sodyum hipoklorite (çamaşır suyu) daldırılarak dezenfekte edilmelidir.

Kimyasal Mücadele

İlaçlamaya, hasatı takiben kuru dallar temizlendikten sonra başlanır. Hafif bulaşık bahçelerde ilk ilaçlama hasat sonrası olmak üzere 1 ay ara ile 2 kez %1,5’luk bordo bulamacı şeklinde uygulanır. Eğer bahçede ağır bir enfeksiyon söz konusu ve aynı zamanda kış ve ilkbahar ayları yağışlı ve ılık seyrediyorsa, hasattan sonra başlamak üzere birer ay ara ile %1,5’luk bordo bulamacı ile 2-3 kez, çiçek tomurcukları patlamadan önce ise %1’lik bordo bulamacı ile bir kez uygulama yapılmalıdır. Bu şekildeki bahçelerde en az 3 yıl süre ile kimyasal uygulamalarına devam edilmelidir. Hastalığın mücadelesinde kullanılacak bitki koruma ürünleri aşağıda verilmiştir.

Turunçgil Dal Yanıklığı İçin Kullanılabilecek İlaçlar

Etkili madde adı ve oranı(%) Formülasyon tipi Doz (100 litre suya) Son ilaçlama ile hasat arası süre (gün) Etki mekanizması*
Geçici olarak tavsiye edilen ilaçlar
Bakır sülfat %25WP + Sönmemiş kireç (%1) ** Suda Çözünen Kristal 1000g+500g 21 M1
Bakır sülfat %25WP + Sönmemiş kireç (%1,5)** Suda Çözünen Kristal 1500g+750g 21 M1
Bakır sülfat %25WP + Sönmemiş kireç (%2) ** Suda Çözünen Kristal 2000g+1000g 21 M1
EK5 - Turunçgil Dal Yanıklığı için kullanılabilecek ilaçlar. *Pestisitlere karşı direnç gelişimini azaltmak için birbiri ardına yapılacak uygulamalarda etki mekanizması sütununda yer alan farklı harf ya da rakama sahip aktif maddelerin seçilmesine özen gösterilmelidir. **Bordo bulamacı gövde ve dal ilaçlamalarında badana şeklinde, meyve enfeksiyonlarında sonbaharda yeşil aksam ilaçlaması şeklinde uygulanır.

Bitki Koruma Ürünleri

Instagramda aramıza katıl!

Gün aşırı paylaştığımız içeriklerimizle Instagram’da üreticileri bir araya getirdiğimiz bir topluluk oluşturuyoruz. Sen de katıl!

SİZDEN GELENLER
ÖĞRETİCİ İÇERİKLER
YARIŞMALAR
KATILMAK İSTİYORUM

Kaynaklar

Bu makale, T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI’ndan alınmıştır. İçerikte hiçbir değişiklik yapılmamıştır.

Orijinal Makale

Ali ÖZTOP, Dr. Abdullah YILMAZ, Dr. Mehmet KARACAOĞLU,Dr. Adalet HAZIR, Dr. Melike YURTMEN, Ali KARATAŞ, Dr. Münevver KODAN, Bengi TOPKAYA KÜTÜK, Nuri ARI, Bilgin GÜVEN, Dr. Öncül K. CANER, Dr. Ercan CANIHOŞ, Selda ÇALIŞKAN, Fatih TOLGA, Dr. Serdar EYMİRLİ, İlker KURBETLİ, Dr. Yasemin SABAHOĞLU (2017). Turunçgil Entegre Mücadele Teknik Talimatı. Ankara: T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI

Bitki Koruma Ürünleri

PAYLAŞ
PAYLAŞ