Turunçgil Gözenek Viroidi

[Citrus cachexia pospiviroid, CcaVd]
Hastalık
Örnekleme Zamanı
Örnekleme Yöntemi
İndirilebilir Ekler
İndirmeyi Başlat

Etmenin tanımı, yaşayışı ve hastalık belirtileri

Hastalık önceleri Xyloporosis olarak da isimlendirilmiştir. Exocortis (Cüceleşme) viroidinin bulunduğu her yerde rastlanılabilir. Hastalık, her türlü aşı materyali ile taşınabilir. Ayrıca, budama aletleri ve aşı bıçağı ile mekanik olarak da taşınır.

Hastalık, ağacın yaprak ve gövdesinde değişik belirtiler gösterir. Yaprakta genellikle aşılamadan 2-3 yıl, bazen de 8-10 yıl sonra sararma, yaprağın damar aralarında çinko eksikliğini andıran, sarı küçük benekler meydana gelir. Bu yapraklar sağlıklı ağaçlara göre daha küçüktür. Hastalığın ilerlemesi halinde yaprakların bir kısmı dökülür.

Gövdede ise, bitkiler 8-10 yaşını geçtikten sonra hastalık belirtilerini göstermeye başlar. Çok hassas olan orlando tangelo ve Citrus macrophylla gibi çeşitlerde belirtilerin ortaya çıkışı 18-48 ay gibi kısa bir sürede gerçekleşir. Satsuma mandarini 8 yıldan önce belirti göstermez. İlk belirti, aşının anaçla birleştiği kısımda, kabukta 2-3 mm kalınlığında kahverengi küçük lekeler halinde görülür (Şekil 130a). Bu lekeler ağaç yaşı ilerledikçe, aşının kabuk kısmından yukarıya doğru ilerler ve kabuk kısmının içi tamamen kahverengileşerek kalınlaşır.

Kabuğun iç kısmında testere veya balık dişi şeklinde çıkıntılar ve gövde kısmında da bu çıkıntıların karşıtı olan girintiler gözlenir (Şekil 130b). Kabuk bıçakla kesildiğinde, kabuk içinde zamklı noktaların görülmesi tipiktir (130c).

Hastalanan ağaçların gelişmesi yavaşlar, ağaçlar bodurlaşır ve taç büyüklükleri yaklaşık olarak sağlamların yarısı veya 1/3 oranında küçülür. Hastalık, turunç ve üç yapraklı anaç üzerine aşılanmış portakal, altıntop ve limonlarda belirti göstermemesine rağmen, verim kaybına neden olur. Mandarinlerde ise, erken enfeksiyonlarda şiddetli reaksiyonlar görülebilir.

Hastalığa duyarlı konukçular; Citrus macrophylla, mandarinler, klemantin, satsuma, kumquat, Rangpur lime, tatlı laym ve tangelolardır. Portakal, altıntop, limon, ekşi laym dayanıklı konukçularıdır. Tolerant anaçlar; üç yapraklı, citrange’lar, citrumelo’lar, kaba limon ve turunç’tur.

Turunçgil gözenek viroidinin aşı noktasında oluşturduğu belirtiler
Şekil 130. a) Turunçgil gözenek viroidinin aşı noktasında oluşturduğu belirtiler b) Turunçgil gözenek viroidinin kabuk ve gövdede oluşturduğu girinti ve çıkıntılar c) Turunçgil gözenek viroidinin kabukta oluşturduğu zamklı kısımlar

Turunçgil Gözenek Viroidi Mücadelesi

  • Hastalık etmenlerinden ari sertifikalı fidan kullanılmalıdır.
  • Hastalığa dayanıklı anaç kullanılmalıdır.
  • Budama alet ve ekipmanları ağaçtan ağaca geçerken %3’lük sodyum hipoklorid solüsyonuna batırılarak dezenfekte edilmelidir.
  • Araziye dikilen genç fidanlar sık sık kontrol edilip, hastalık belirtisini gösterenler kökleri ile beraber derhal sökülmeli ve imha edilmelidir.
  • Vektörle taşınabilen viral etmenlerin mücadelesi ZMTT’ na göre yapılmalıdır.
  • Hastalığı taşıyan vektörlere konukçuluk etmeleri bakımından yabancı ot mücadelesine önem verilmelidir.

Bitki Koruma Ürünleri

Instagramda aramıza katıl!

Gün aşırı paylaştığımız içeriklerimizle Instagram’da üreticileri bir araya getirdiğimiz bir topluluk oluşturuyoruz. Sen de katıl!

SİZDEN GELENLER
ÖĞRETİCİ İÇERİKLER
YARIŞMALAR
KATILMAK İSTİYORUM

Kaynaklar

Bu makale, T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI’ndan alınmıştır. İçerikte hiçbir değişiklik yapılmamıştır.

Orijinal Makale

Ali ÖZTOP, Dr. Abdullah YILMAZ, Dr. Mehmet KARACAOĞLU,Dr. Adalet HAZIR, Dr. Melike YURTMEN, Ali KARATAŞ, Dr. Münevver KODAN, Bengi TOPKAYA KÜTÜK, Nuri ARI, Bilgin GÜVEN, Dr. Öncül K. CANER, Dr. Ercan CANIHOŞ, Selda ÇALIŞKAN, Fatih TOLGA, Dr. Serdar EYMİRLİ, İlker KURBETLİ, Dr. Yasemin SABAHOĞLU (2017). Turunçgil Entegre Mücadele Teknik Talimatı. Ankara: T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI

Bitki Koruma Ürünleri

PAYLAŞ
PAYLAŞ