Turunçgil Sarı Damar Açılması Virüsü

[Citrus yellow vein clearing virus, CYVCV]
Hastalık
Örnekleme Zamanı
Örnekleme Yöntemi
İndirilebilir Ekler
İndirmeyi Başlat

Etmenin tanımı, yaşayışı ve hastalık belirtileri

Limon ve turunçta hastalık oluşturan bu etmen, Citrus yellow vein clearing virus (CYVCV) olarak adlandırılmaktadır. Bu etmen, yalnızca turunç, limon, Etrog citron (C. medica var ‘Etrog’) ve Rangpur lime (Citrus x limonia) tür ve hibritlerinde hastalık belirtileri göstermektedir. Hastalık etmeni, diğer turunçgil [Citrus L., Fortunella

Swingle, Poncirus Raf ] bitkileri ve bunların melezlerinde latent olarak bulunabilir. Yaprak bitleri, tohum hariç üretim materyali ve mekanik olarak budama aletleriyle yayılabilen bu hastalık etmeninin otsu konukçuları da mevcuttur.

Bu etmenin yayılmasında yaprak biti türleri; Aphis craccivora Koch ve A. spiraecola Patch (Hemiptera; Aphididae) rol oynamaktadır. Kanatlı formdaki yaprak bitleri, komşu bahçe ve tarlalardaki diğer konukçu bitkilere hastalığı taşıyabilmektedir.

CYVCV tarafından oluşturulan hastalık belirtileri, genel olarak limon yapraklarında gözlenir. Belirtiler; yapraklarda buruşukluk, sarı renklenmeler, ana ve yan damarlarda
uzunlamasına renk açılmaları (Şekil 144 (a)), yaprakta ve kenarlarında değişen şiddette kıvrılmalar ve yaprağın alt kısmında damarlar boyunca hafif kahverengileşme (Şekil 144 (b)), yaprak boyutunda küçülme, meyve iriliği ve kalitesinde azalma şeklinde sıralanabilir. Aynı belirtiler turunç bitkilerinde de gözlenir.

Turunçgil Sarı Damar Açılması Virüsü
Şekil 144. Citrus yellow vein clearing virus (CYVCV)’ün kütdiken limon yaprağında oluşturduğu belirtiler a) Yandamarlarda uzunlamasına renk açılmaları b) Yaprağın alt kısmında damarlar boyunca hafif kahverengileşme

Yaprak dökümüne de yol açan bu hastalık, ağaç yapraklarındaki deformasyonlar ile birlikte meyve boyutlarında küçülme, üründe verim ve kalite yönünden azalmalara da neden olmaktadır.

Bu etmen Pakistan, Hindistan ve Çin’de turunçgil yetiştiriciliği yapılan alanlardaki limon, turunç, E. citron ve Rangpur lime tür ve hibritlerinde rapor edilmiştir. Ülkemizde, bugüne kadar CYVCV’nin varlığı yalnızca Adana’da, Çukurova Üniversitesi Ziraat

Fakültesi Döner Sermaye İşletmesi limon parsellerinde ve Yüreğir İlçesi sınırlarında birkaç lokasyondaki limon türlerinde belirlenmiştir. Otsu konukçuları arasında; fasulye (Phaseolus vulgaris Linnaeus), börülce [Vigna unguiculata (Linnaeus) Walpers] ve kinoa (Chenopodium quinoa Willdenow) türleri yer almaktadır.

Bu etmen ile bulaşık olduğu belirlenen ağaçlar;

  • Kökten sökülerek yapraklarıyla beraber imha edilmeli,
  • Hastalıklı ağaçların köklerinin söküldüğü çukurlara sönmemiş kireç doldurularak kapatılmalı,
  • Fasulye, börülce ve kinoa’dan oluşan otsu konukçuları, turunçgil alanlarında ara dikim şeklinde yetiştirilmemeli ve vektör yaprak bitleri ile mücadele, ilgili teknik talimatta belirtildiği şekilde sürdürülmelidir.

Turunçgil Sarı Damar Açılması Virüsü Mücadelesi

  • Hastalık etmenlerinden ari sertifikalı fidan kullanılmalıdır.
  • Hastalığa dayanıklı anaç kullanılmalıdır.
  • Budama alet ve ekipmanları ağaçtan ağaca geçerken %3’lük sodyum hipoklorid solüsyonuna batırılarak dezenfekte edilmelidir.
  • Araziye dikilen genç fidanlar sık sık kontrol edilip, hastalık belirtisini gösterenler kökleri ile beraber derhal sökülmeli ve imha edilmelidir.
  • Vektörle taşınabilen viral etmenlerin mücadelesi ZMTT’ na göre yapılmalıdır.
  • Hastalığı taşıyan vektörlere konukçuluk etmeleri bakımından yabancı ot mücadelesine önem verilmelidir.

Bitki Koruma Ürünleri

Instagramda aramıza katıl!

Gün aşırı paylaştığımız içeriklerimizle Instagram’da üreticileri bir araya getirdiğimiz bir topluluk oluşturuyoruz. Sen de katıl!

SİZDEN GELENLER
ÖĞRETİCİ İÇERİKLER
YARIŞMALAR
KATILMAK İSTİYORUM

Kaynaklar

Bu makale, T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI’ndan alınmıştır. İçerikte hiçbir değişiklik yapılmamıştır.

Orijinal Makale

Ali ÖZTOP, Dr. Abdullah YILMAZ, Dr. Mehmet KARACAOĞLU,Dr. Adalet HAZIR, Dr. Melike YURTMEN, Ali KARATAŞ, Dr. Münevver KODAN, Bengi TOPKAYA KÜTÜK, Nuri ARI, Bilgin GÜVEN, Dr. Öncül K. CANER, Dr. Ercan CANIHOŞ, Selda ÇALIŞKAN, Fatih TOLGA, Dr. Serdar EYMİRLİ, İlker KURBETLİ, Dr. Yasemin SABAHOĞLU (2017). Turunçgil Entegre Mücadele Teknik Talimatı. Ankara: T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI

Bitki Koruma Ürünleri

PAYLAŞ
PAYLAŞ