Turunçgilde Zeytin Karakoşnili

[Saissetia olaea Bern.(Hemiptera: Coccidae)]
Zararlı
Örnekleme Zamanı
Mayıs sonu itibariyle
Örnekleme Yöntemi
Gözle inceleme ve dal sayımı
İndirilebilir Ekler
İndirmeyi Başlat

Tanımı, yaşayışı ve zarar şekli

Ergin dişilerde renk koyu esmerden siyaha kadar değişir. Vücut yarım küre şeklinde kabarıktır. Üst yüzde “H” harfi şeklinde çıkıntılı bir işaret bulunur. Dişiler 4-6 mm boyda, 3-5,5 mm genişliğindedir.

Yumurta uzunca oval, ilk anda parlak krem renkli, embriyonun olgunlaşması ile turuncu renkte ve yumurtalı dişinin kabuğu altındadır. Zeytin karakoşnili yedi ayrı biyolojik dönem gösterir.

Aktif larva, turuncuya yakın sarı renkte ve hareketlidir. Başının iki yanında nokta halinde siyah bir çift göz ve bunların önünde 6 segmentli antenler vardır. Birinci dönem larva yassı ve hareketsizdir. Renk önce sarı sonradan koyulaşır. Anten ve bacaklar vücuda yapışarak, hareketliliğini kaybeder. İkinci dönem larva, sarımsı bej renktedir Sırtta H harfine benzer bir şekil belirir ve çevresinde koyu kahverengi leke oluşur. Birinci dönem larvaya oranla vücut yüksekliği artar (Şekil 106a). Üçüncü dönem larva, kremsi bej renklidir. Enine ve boyuna daha çok gelişmiş, yükseklik artmış ve H harfi şeklindeki yapı iyice belirginleşmiştir.

Kışı genellikle yapraklarda ikinci ve üçüncü dönem larva halinde geçirmesine rağmen diğer dönemlerine de rastlanabilir. Kışı geçiren larvalar, havaların ısınması ile sürgünlere göç
edip, burada gelişerek ergin olur. İlk aktif larvalar, Akdeniz bölgesinde mayısta, diğer bölgelerde haziranda görülmeye başlar. Bu periyot 1-3 ay kadar sürer. Yaz boyunca çıkan aktif larvalar 1-7 gün yaprak ve sürgünlerde dolaşarak, kendilerine uygun yer bulduktan sonra yerleşip beslenmeye devam eder.

Yaz sonlarına doğru ikinci ve üçüncü dönem larva olurlar ve kışa bu durumda girerler. Ancak bazı bireyler ilk yumurta açılımından sonra yaz boyunca gelişmelerini hızla tamamlayarak sonbaharda tekrar aktif larva verir. Böylece kısmen ikinci dölü verebilir.

Zeytin karakoşnilinin üreme gücü yüksektir. Bir dişi kabuğu altında 500-3000 adet yumurta sayılabilir. Ancak kışın sıcaklık 5-6 gün boyunca 0°C altına düştüğünde, yaz aylarında da kuru sıcakların etkisiyle önemli ölçüde doğal ölümler görülür.

Zeytin karakoşnili larva ve ergin dönemlerinde ağacın özsuyunu emerek beslenir ve aynı zamanda salgıladığı tatlı madde bütün ağacı sarar. Bu tatlı madde üzerinde, saprofit mantarlar ürediğinden fumajin oluşur. Bir yandan özsuyunun emilmesi, diğer yandan fumajinin fotosenteze engel olması ağaçları zayıflatır ve üründe azalmalar olur. Koşnilin yoğunluğu arttıkça yaprak ve meyve dökümleri ile dallarda kurumalar başlar.

Zararlının ana konukçusu zeytindir. Ege bölgesinde narenciye, çınar, ayva, nar, defne gibi bitkilerde de bulunmakta ve zarar yapmaktadır.

Şekil 106. a) İkinci dönem gelişmesini tamamlamış karakoşnil nimfi b) Exochomus flavipes

Doğal Düşmanları

Zeytin karakoşnili’in parazitoitleri ve predatörleri aşağıda verilmiştir.

Predatörlerden Exochomus flavipes’nin resmi ise Şekil 106b’de predatörlere örnek olarak verilmiştir.

parazitoitleri

  • Aspidiotiphagus citrinus (Craw.) (Hym.: Aphelinidae)
  • Cocophagus scutellaris (Dalm.) (Hym.: Aphelinidae)
  • Chelionorus claviger Motsch. (Hym.:Pteromalidae)
  • Scutellista cyanea Motsch. (Hym.:Pteromalidae)
  • Metaphycus meteolus Timberlayt (Hym.:Encyrtidae)
  • Metaphycus lounsburgi (Howard) (Hym.:Encyrtidae)
  • Metaphycus helvolus (Comp.) (Hym.:Encyrtidae)
  • Metaphycus flavus Howard (Hym.:Encyrtidae)
  • Microterys lunatus (Dalman) (Hym.:Encyrtidae

predatörleri

  • Chilocorus bipustulatus L. (Col.:Coccinellidae)
  • Exochomus quadripustulatus L. (Col.:Coccinellidae)
  • Exochomus nicromaculatus Goeze (Col.:Coccinellidae)
  • Exochomus flavipes L. (Col.:Coccinellidae)
  • Symnus apetzi Muls. (Col.:Coccinellidae)
  • Symnus rubromaculatus Goeze (Col.:Coccinellidae)
  • Synharmonia conglobata L. (Col.:Coccinellidae)
  • Chrsoperla carnea (Steph.) (Neur.:Chrysopidae)
  • Nephus pallidiventris Muls. (Col.:Coccinellidae)

Turunçgilde Zeytin Karakoşnili Mücadelesi

Kültürel Önlemler

Zeytin karakoşnili, kuvvetli ağaçlarda daha az yaşama şansı bulabildiğinden, çeşitli sebeplerle zayıf düşmüş ağaçları kuvvetlendirilmelidir. Bu amaçla
kuruyan dalların kesilmesi, ağaçların iç kısımlarının hava ve ışık almasını sağlayacak şekilde budanması ve gübrelenmenin tekniğine uygun yapılması gerekmektedir. Zeytin karakoşnili mücadelesinde, budama önemli bir rol oynar.

Biyolojik mücadele

Zeytin karakoşnilinin doğal düşmanları, çok fazla ve etkili olup, bütün bölgelerde rastlanmaktadır. Bunlar, kimyasal mücadele yapılmayan bahçelerde, zararlıyı baskı altında tutacak yoğunlukta bulunmaktadır. Doğal düşmanlar tarafından %50’nin üzerinde kontrol altına alınabildiği zamanlar kimyasal bir mücadele yapılmamalıdır.

Predatörlerinden C. bipustulatus ve E .quadripustulatus en önemlileridir. Bahçelerdefaydalıların varlıkları ve aktiviteleri artırılmalı, öneri dışı ilaçlar kullanılmamalıdır.

Kimyasal mücadele

İlaçlı mücadele için, bahçeyi temsil edecek şekilde ağaçların 4 yönünden 20-25 cm’lik birer sürgün alınarak zararlı yoğunluğu belirlenir. 80-100 cm’lik bir sürgünde ortalama 4-6 adet ergin dişi karakoşnil yoğunluğuna ulaşıldığı ve dişilerin %50’sinin boş olduğu zaman (mayıs sonu) birinci, %95’inin boş olduğu zaman ise ikinci ilaçlama yapılır.

Ancak Karakoşnil için yapılacak 1. ve 2. ilaçlama peryodunda diğer zararlılara karşı (Kırmızı kabuklubit, Yıldız koşnili ve Kanlıbalsıra vb.) bahçede ilaçlama gerektiği durumlarda bu zararlılara karşı yapılacak olan yazlık yağ uygulamaları ile karakoşnil mücadelesi entegre edilerek sorun çözülür.

Bitki Koruma Ürünleri

Instagramda aramıza katıl!

Gün aşırı paylaştığımız içeriklerimizle Instagram’da üreticileri bir araya getirdiğimiz bir topluluk oluşturuyoruz. Sen de katıl!

SİZDEN GELENLER
ÖĞRETİCİ İÇERİKLER
YARIŞMALAR
KATILMAK İSTİYORUM

Kaynaklar

Bu makale, T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI’ndan alınmıştır. İçerikte hiçbir değişiklik yapılmamıştır.

Orijinal Makale

Ali ÖZTOP, Dr. Abdullah YILMAZ, Dr. Mehmet KARACAOĞLU,Dr. Adalet HAZIR, Dr. Melike YURTMEN, Ali KARATAŞ, Dr. Münevver KODAN, Bengi TOPKAYA KÜTÜK, Nuri ARI, Bilgin GÜVEN, Dr. Öncül K. CANER, Dr. Ercan CANIHOŞ, Selda ÇALIŞKAN, Fatih TOLGA, Dr. Serdar EYMİRLİ, İlker KURBETLİ, Dr. Yasemin SABAHOĞLU (2017). Turunçgil Entegre Mücadele Teknik Talimatı. Ankara: T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI

Bitki Koruma Ürünleri

PAYLAŞ
PAYLAŞ