Ayva Monilyası

(Sclerotinia linhartiana Prill. et Del.)
Hastalık
Örnekleme Zamanı
Şubat sonu Mart başından - hasat sonrası döneme
Örnekleme Yöntemi
Göz ile inceleme
İndirilebilir Ekler
İndirmeyi Başlat

Etmenin tanımı, yaşayışı ve hastalık belirtileri

Ayva monilyasına Sclerotinia linhartiana fungal etmeni neden olmaktadır. Fungus kışı hastalıklı sürgünler ve mumyalaşmış meyveler üzerinde miselyum halinde geçirir. Yere dökülen mumyalaşmış meyveler üzerinde şubat sonu-mart başından itibaren 3-21 tane kahverengi apotesyum oluşur. Olgunlaşmış apotesyumlardaki gelişmesini tamamlamış askuslardan doğaya yayılan askosporlar, yapraklarda primer enfeksiyonu gerçekleştirir. Askosporların optimum çimlenme sıcaklıkları 18-22°C’dir.

Sekonder enfeksiyonlar ise yapraklarda meydana gelen konidiosporlarla olur. Konidiosporların optimum çimlenme sıcaklıkları 19-24°C’dir.

Hastalık, ayva ağaçlarının yaprak, sürgün, çiçek ve genç meyvelerinde belirti oluşturur. İlkbaharda genç yaprakların üst yüzünde yer alan, ancak ışığa tutulduğunda görülebilen, açık kahverengi lekeler zamanla koyulaşır. Bu lekeler yaprağın bir kısmını,ya da tamamını kaplar. Konidiosporlar, lekeler üzerinde krem renkli fungal bir örtü oluşturur. Hastalanan yapraklarda badem kokusu vardır. Enfekteli yapraklardaki miselyum, yaprakların damarlarından saplarına ve oradan da sürgünlere geçer.

Miselyumun sürgünü enfekte etmesiyle, yaprak sapının sürgünle birleştiği noktanın alt ve üst taraflarında 2-3 cm uzunluğunda kahverengi lekeler görülür. Zamanla sürgünler, üzerindeki yaprak ve çiçek tomurcuklarıyla birlikte kururlar (Şekil 105a, b). Kuruyan sürgünlerin üzerinde, kirli beyaz renkte konidiospor kitleleri oluşur.

Çiçeklerin açma döneminde yapraklar üzerinde oluşan konidiosporlar, çiçek dişicik organının tepesine gelerek burada çimlenir ve yumurtalığa geçerek hastalandırır. Enfekte olmuş çiçekler başlangıçta sağlıklı görünür, ancak taç yaprak dökümüne yakın kahverengileşir (Şekil 105c).

Ayva monilyası’ nın sürgün ve çiçekteki belirtileri
Şekil 105. Ayva monilyası’ nın a,b) sürgün, c) çiçekteki belirtileri

Enfekte olmuş genç meyvelerin üzerinde önceleri açık kahverengi, sonraları koyulaşan lekeler oluşur. Bu meyveler önce yumuşar ve zamanla tamamen sertleşerek mumyalaşır ve ağaçlarda asılı kalır.

Hastalığın ayva ağacının yaprak, çiçek, sürgün ve meyvelerinde oluşturduğu zarar, ağacın gelişmesini engeller ve verimi azaltır. Epidemi yıllarında verim kaybı %80-90 olabilmektedir.

Yurdumuzda ayva yetiştirilen bölgelerde hastalığı görmek mümkündür. Hastalık etmeninin tek konukçusu ayvadır.

Ayva Monilyası Mücadelesi

Kültürel Önlemler

  • İlkbaharda enfekteli yaprak, çiçek ve sürgünler kesilerek imha edilmeli ve böylece enfeksiyon kaynakları ortadan kaldırılmalıdır.
  • Mumyalaşmış meyveler toplanıp yakılarak veya gömülerek imha edilmelidir.

Kimyasal Mücadele

İlaçlama zamanı

1. ilaçlama: Çiçeklerin %5’i açtığında,
2. ilaçlama: Çiçeklerin %50’si açtığında,
3. ilaçlama: Tam çiçeklenme döneminde yapılmalıdır.

Ayva Monilyası İçin Kullanılabilecek İlaçlar

Kullanılacak bitki koruma ürünleri ve dozları aşağıda verilmiştir.

Etkili madde adı ve oranı (%) Formülasyon tipi Doz (100 litre suya) Son ilaçlama ile hasat arası süre (gün) Etki mekanizması*
Güvenli olarak tavsiye edilen bitki koruma ürünleri
%70 Thiophanate methyl WP 60g 14 1
Kontrollü olarak tavsiye edilen bitki koruma ürünleri
500 g/l Dodine SC 100 ml 14 M7
400 g/l Dodine SC 125 ml 14 M7
EK4 Ayva Monilyası için kullanılabilecek ilaçlar. *Pestisitlere karşı direnç gelişimini azaltmak için birbiri ardına yapılacak uygulamalarda etki mekanizması sütununda yer alan farklı harf ya da rakama sahip aktif maddelerin seçilmesine özen gösterilmelidir.

Bitki Koruma Ürünleri

Instagramda aramıza katıl!

Gün aşırı paylaştığımız içeriklerimizle Instagram’da üreticileri bir araya getirdiğimiz bir topluluk oluşturuyoruz. Sen de katıl!

SİZDEN GELENLER
ÖĞRETİCİ İÇERİKLER
YARIŞMALAR
KATILMAK İSTİYORUM

Kaynaklar

Bu makale, T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI’ndan alınmıştır. İçerikte hiçbir değişiklik yapılmamıştır.

Orijinal Makale

Dr. Ayşe ÖZDEM, Dr. Arzu AYDAR, Cemil HANTAŞ, Dr. M. Selçuk BAŞARAN, Dr. Aynur KARAHAN, Dr. Vildan BOZKURT, Dr. Münevver KODAN, Dr. Ercan CANIHOŞ, Ali Ferhan MORCA, Dr. N. Mükerrem ÇELİKER, Dr. Naim ÖZTÜRK, Gamze ERDURMUŞ, Dr. Işıl ÖZDEMİR, Ülkem TANIKER (2017). Elma, Armut ve Ayva Entegre Mücadele Teknik Talimatı. Ankara: T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI

Bitki Koruma Ürünleri

PAYLAŞ
PAYLAŞ