Zeytin Kabuklubiti

(Parlatoria oleae (Colvèe))
Zararlı
Örnekleme Zamanı
Nisan-Ekim ortası
Örnekleme Yöntemi
Gözle inceleme
İndirilebilir Ekler
İndirmeyi Başlat

Tanımı, Yaşayışı ve Zarar Şekli

Ergin dişinin kabuğu ovalimsi yuvarlak şekilde ve kubbelidir. Rengi, beyazımsı krem renginden koyu kül rengine kadar değişir. Koyu yeşil veya siyahımsı olan larva kabuğu, dişi kabuğunun kenar kısmında veya dışına taşmış durumdadır. Kabuk boyu 2-2,5 mm’dir (Şekil 14). Kabuk kaldırıldığında oval şekilde, koyu eflatun veya mor renkte ergin dişi görülür. Erkek bireyler pembemsi eflatun renkte, 1 mm uzunluğunda, narin yapılı ve bir çift kanatlıdır.

Yumurta, koyu eflatun veya mor renkte olup, düzgün oval biçimdedir. Yumurtalar, dişinin kabuğu altında, yığın halde bulunurlar. Bir dişi ömrü boyunca ortama 90 adet yumurta bırakır.

Yumurtadan çıkan ve hareketli olan larva, basık oval görünümlü ve eflatun renklidir. Bu dönemin sonlarına doğru genç larvanın üzerinde, mum salgılarından oluşan kabuk örtüsü meydana gelerek hareketsiz dönem başlar.

Zeytin kabuklubiti, kışı olgun dişi döneminde geçirir. Yumurtalarını, iklim koşullarına göre, nisan ayının ilk yarısı veya mayıs ayının ilk haftasında bırakmaya başlar. Yumurtlama, 2 aya yakın süre devam eder. Mayıs ayı ortaları veya sonlarına doğru görülen hareketli larvalar; dallara, yaprak ve meyvelere giderek, kendilerini uygun bir yere tespit eder ve beslenmeye başlarlar. İkinci döle ait yumurtalar, temmuz ortaları veya sonlarında görülür. Kışı genellikle ergin dönemde geçirir. Yılda 2 döl verir.

Zeytin kabuklubiti, zeytin ağaçlarının gövde, dal, sürgün, yaprak ve meyvelerinde zarar yapar. Bitki özsuyunu emerek ağaçları zayıflatır, verimlerinin azalmasına ve kurumalarına neden olur.

Bunun yanı sıra, zararlının zeytin daneleri üzerinde beslenirken salgıladığı toksik madde sonucunda, 3-4 mm çapında kırmızı, mor lekeler ve deformasyonlar meydana getirdiğinden meyvenin kalitesi düşer.4-5 larva dönemi vardır (Şekil 14).

Zeytin kabuklubitinin zeytin yaprağında ve meyvedeki
Şekil 14. Zeytin kabuklubitinin zeytin yaprağında ve meyvedeki

Zeytin kabuklubiti genellikle tozlu, parazitoit faaliyetinin düşük olduğu, nem oranı yüksek sahil kesimleri ile sulanan bahçelerde yer alan yeşil sofralık olarak değerlendirilen zeytin çeşitlerini tercih eder. Meyvelerin salamuralık özelliklerini azalttığı için ikinci dölünün meyvedeki zararı büyük önem taşır.

Konukçuları: Zeytin kabuklubiti, polifag bir zararlıdır. Ülkemizde zeytin, elma, şeftali, kiraz, vişne, erik, kayısı, yeni dünya, muşmula, ahlat, üvez, ceviz, bağ, kestane, süs bitkileri vb. konukçularıdır.

Doğal Düşmanları

Zararlının ülkemizde bugüne kadar saptanan doğal düşmanları aşağıda verilmiştir.

Parazitoitler

  • Aphytis maculicornis (Masi) Hym.:Aphelinidae
  • Aphytis proclia (Walker) Hym.:Aphelinidae
  • Aphytis mytilaspidis (Le Baron) Hym.:Aphelinidae
  • Aspidiophagus citrunus Hym.:Aphelinidae

Predatörler

  • Chilocorus bipustulatus (L.) Col.:Coccinellidae
  • Exochomus quadripustulatus (L.) Col.:Coccinellidae
  • Cybocephalus fodori minor (E.Y.) Col.:Cybocephalidae
  • Symnus apetzi Mulz. Col.:Coccinellidae
  • Pullus sp. Col.:Coccinellidae
  • Lestodiplogis sp. Dip.:Cecidomyiidae
  • Typhlodromus sp. Acarina:Phytoseiidae
  • Ambyliseius sp. Acarina:Phytoseiidae
  • Allothrombium sp. Acarina:Trombidiidae

Zeytin Kabuklubiti Mücadelesi

Kültürel Önlemleri

Bulaşık bahçelerde sulama, gübreleme ve budama işleri usulüne uygun olarak yapılmalı budama artıkları mutlaka yok edilmelidir. Bulaşık ağaçlardan alınan dayak ve sırıklar temiz ağaçlarda kullanılmamalıdır. Bahçe tesisinde sertifikalı fidanlar kullanılmalıdır. Ayrıca, doğal düşmanların etkinliğini artırmak amacıyla bahçe kenarındaki tozlu yollar ziftlenmeli yada asfaltlanmalıdır.

Biyolojik Mücadele

Zeytin kabuklubitinin doğal düşmanları, zararlı popülasyonunu sınırlayıcı öneme sahiptir. Bunlar, özellikle ilk döle ait ergin dişi ve ikinci döle ait larvalar üzerinde oldukça etkilidir. Bu durum göz önüne alınarak, zararlıya karşı yapılacak mücadelelerde, önce parazitlenme durumları saptanmalı ve gerekiyorsa ilaçlı mücadeleye karar verilmelidir. Eğer %50 gibi yüksek parazitlenme varsa, ikinci döle karşı kimyasal mücadele yapılmamalıdır.

Kimyasal Mücadele

Zeytin kabuklubitinin yaprak ve sürgünlerde zarar yapan birinci dölüne karşı, çok yüksek popülasyonların dışında, ilaçlama yapılmamalıdır. Böylece, bu dönemde zararlılara karşı da ilaçlama yapılmadığı için, bahçedeki doğal düşmanlar korunmuş olacaktır.

Zararlının ikinci dölünde ise, bahçedeki zararlı yoğunluğu ve parazitlenme oranı göz önüne alınmalıdır. Zararlı yoğunluğunun yüksek, parazitlenme oranının da % 50’den
düşük olduğu bahçelerde, larvalara karşı kimyasal mücadele yapılmalıdır. Bunun için, temmuz sonu ağustos başlarından itibaren, yumurtalı dişiler kontrol edilerek yumurtaların %50’sinin açıldığı (ikinci döl ergin oranının %70-80’i bulduğu) zaman, ilaçlama yapılacaktır. İlaçlamalarda, olabildiğince entegrede öncelikli olan ilaçlara ağırlık verilmelidir.

Zeytin kabuklubitinin mücadelesinde önerilen Bitki koruma ürünleri ve dozları Ek 4’de verilmiştir.

Zeytin Kabuklubitleri İçin Önerilen İlaçlar

Aktif madde adı ve oranı Formülasyon Tipi Doz (100l su) Son ilaçlama ile hasat arası süre (gün) Etki mekanizması*
Güvenli olarak tavsiye edilen tarım ilaçları
Kontrollü olarak tavsiye edilen tarım ilaçları
Yazlık yağ 700 g/l EM 1.5 litre
Ek4 - Zeytin Kabuklubitlerinin mücadelesinde kullanılan ilaçlar ve dozları - * Pestisitlere karşı direnç gelişimini azaltmak için birbiri ardına yapılacak uygulamalarda etki mekanizması sütununda yer alan farklı harf ya da rakama sahip aktif maddelerin seçilmesine özen gösterilmelidir.

Bitki Koruma Ürünleri

Instagramda aramıza katıl!

Gün aşırı paylaştığımız içeriklerimizle Instagram’da üreticileri bir araya getirdiğimiz bir topluluk oluşturuyoruz. Sen de katıl!

SİZDEN GELENLER
ÖĞRETİCİ İÇERİKLER
YARIŞMALAR
KATILMAK İSTİYORUM

Kaynaklar

Bu makale, T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI’ndan alınmıştır. İçerikte hiçbir değişiklik yapılmamıştır.

Orijinal Makale

Dr. Tevfik TURANLI, Dr. Öncül K. CANER, Dr. Barbaros ÇETİNEL, Dr. Serpil ERİLMEZ, Dr. Latife ERTEN, Cemil HANTAŞ, Serkan KAPTAN, Dr. Yıldız SOKAT, Dr. Nursen ÜSTÜN, Dr. Ercan CANIHOŞ, Dr. N. Mükerrem ÇELİKER, Duygu DEMİRÖZ, Dr. Bilgin GÜVEN, Dr. Mehmet KAPLAN, Nuray KÖRÜKMEZ, Mustafa TÜFEKLİ (2017). Zeytin Entegre Mücadele Teknik Talimatı. Ankara: T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI

Bitki Koruma Ürünleri

PAYLAŞ
PAYLAŞ